गुर्वर्थे त्यक्तराज्यो व्यचरदनुवनं
पद्मपद्भ्यां प्रियायाः
पाणिस्पर्शाक्षमाभ्यां मृजितपथरुजो
यो हरीन्द्रानुजाभ्याम् ।
वैरूप्याच्छूर्पणख्याः प्रियविरहरुषा
रोपितभ्रूविजृम्भ
त्रस्ताब्धिर्बद्धसेतुः खलदवदहनः
कोसलेन्द्रोऽवतान्नः ॥४॥

gurv-arthe tyakta-rājyo vyacarad anuvanaḿ padma-padbhyāḿ priyāyāḥ

pāṇi-sparśākṣamābhyāḿ mṛjita-patha-rujo yo harīndrānujābhyām

vairūpyāc chūrpaṇakhyāḥ priya-viraha-ruṣāropita-bhrū-vijṛmbha-

trastābdhir baddha-setuḥ khala-dava-dahanaḥ kosalendro 'vatān naḥ

guru-arthe — para cumplir la promesa de Su padre; tyakta-rājyaḥ — abandonando la posición de rey; vyacarat — vagó; anuvanam — de bosque en bosque; padma-padbhyām — con Sus pies de loto; priyāyāḥ — con Su muy querida esposa, madre Sītā; pāṇi-sparśa-akṣamābhyām — tan delicados que hasta el contacto de las manos de Sītā les era áspero e intolerable; mṛjita-patha-rujaḥ — cuya fatiga de caminar por el bosque se vio disminuida; yaḥ — el Señor que; harīndra-anujābhyām — acompañado por el rey de los monos, Hanumān, y por Su hermano menor Lakṣmaṇa; vairūpyāt — por ser desfigurada; śūrpaṇakhyāḥ — de la rākṣasī (demonia) Śūrpaṇakhā; priya-viraha — afligido por verse separado de Su muy querida esposa; ruṣā āropita-bhrū-vijṛmbha — con un gesto de Sus cejas levantadas por la ira; trasta — temiendo; abdhiḥ — el océano; baddha-setuḥ — el que construyó un puente sobre el océano; khala-dava-dahanaḥ — que mató a personas envidiosas como Rāvaṇa, como un fuego que devora un bosque; kosala-indraḥ — el rey de Ayodhyā; avatāt — Se complazca en proteger; naḥ — a nosotros.


Texto

Para sostener la promesa de Su padre, el Señor Ramacandra no dudó en abandonar la posición de rey y, en compañía de Su esposa, madre Sita, anduvo errante de bosque en bosque con Sus pies de loto, tan delicados que hasta el contacto de las manos de Sita les era áspero e intolerable. Le acompañaron también Hanuman, el rey de los monos [u otro mono, Sugriva], y Su hermano menor, el Señor Laksmana, quienes Le aliviaban de las fatigas del bosque. Por haber desfigurado a Surpanakha cortándole la nariz y las orejas, el Señor Se vio separado de madre Sita. Debido a ello Se enfadó mucho, y el océano, aterrorizado por el movimiento de Sus cejas, Le permitió construir un puente para cruzarlo. A continuación, el Señor entró en el reino de Ravana para matarle, como un incendio que devora un bosque. Que el Señor Supremo, Ramacandra, nos brinde plena protección.

Significado