viṣṇur aśvataro rambhā
sūryavarcāś ca satyajit
viśvāmitro makhāpeta
ūrja-māsaṁ nayanty amī

 viṣṇuḥ aśvataraḥ rambhā - Viṣṇu, Aśvatara and Rambhā; sūryavarcāḥ - Sūryavarcā; ca - and; satyajit - Satyajit; viśvāmītraḥ makhāpetaḥ - Viśvāmitra and Makhāpeta; ūrja-māsam - the month of Ūrja (Kārttika); nayanti - rule; amī - these.


Text

Viṣṇu as the sun-god, Aśvatara as the Nāga, Rambhā as the Apsarā, Sūryavarcā as the Gandharva, Satyajit as the Yakṣa, Viśvāmitra as the sage and Makhāpeta as the Rākṣasa rule the month of Ūrja.

Purport

All these sun-gods and their associates are mentioned in divisions in the Kūrma Purāṇa, as follows:

dhātāryamā ca mitraś ca
 varuṇaś cendra eva ca
vivasvān atha pūṣā ca
 parjanyaś cāṁśur eva ca
bhagas tvaṣṭā ca viṣṇuś ca
 ādityā dvādaśa smṛtāḥ
pulastyaḥ pulahaś cātrir
 vasiṣṭo ’thāṅgirā bhṛguḥ
gautamo ’tha bharadvājaḥ
 kaśyapaḥ kratur eva ca
jamadagniḥ kauśikaś ca
 munayo brahma-vādināḥ
rathakṛc cāpy athojāś ca
 grāmaṇīḥ surucis tathā
ratha-citrasvanaḥ śrotā
 aruṇaḥ senajit tathā
tārkṣya ariṣṭanemiś ca
 ṛtajit satyajit tathā
atha hetiḥ prahetiś ca
 pauruṣeyo vadhas tathā
varyo vyāghras tathāpaś ca
 vāyur vidyud divākaraḥ
brahmāpetaś ca vipendrā
 yajñāpetaś ca rākṣakāḥ
vāsukiḥ kacchanīraś ca
 takṣakaḥ śukra eva ca
elāpatraḥ śaṅkhapālas
 tathairāvata-saṁjñitaḥ
dhanañjayo mahāpadmas
 tathā karkoṭako dvijāḥ
kambalo ’śvataraś caiva
 vahanty enaṁ yathā-kramam
tumburur nārado hāhā
 hūhūr viśvāvasus tathā
ugraseno vasurucir
 viśvavasur athāparaḥ
citrasenas tathorṇāyur
 dhṛṭarāṣṭro dvijottamāḥ
sūryavarcā dvādaśaite
 gandharvā gāyatāṁ varāḥ
kṛtasthaly apsaro-varyā
 tathānyā puñjikasthalī
menakā sahajanyā ca
 pramlocā ca dvijottamāḥ
anumlocā ghṛtācī ca
 viśvācī corvaśī tathā
anyā ca pūrvacittiḥ syād
 anyā caiva tilottamā
rambhā ceti dvija-śreṣṭhās
 tathaivāpsarasaḥ smṛtāḥ