ब्राह्मणातिक्रमे दोषो द्वादश्यां यदपारणे ।
यत् कृत्वा साधु मे भूयादधर्मो वा न मां स्पृशेत् ॥३९॥
अम्भसा केवलेनाथ करिष्ये व्रतपारणम् ।
आहुरब्भक्षणं विप्रा ह्यशितं नाशितं च तत् ॥४०॥

brāhmaṇātikrame doṣo

dvādaśyāḿ yad apāraṇe

yat kṛtvā sādhu me bhūyād

adharmo vā na māḿ spṛśet

ambhasā kevalenātha

kariṣye vrata-pāraṇam

āhur ab-bhakṣaṇaḿ viprā

hy aśitaḿ nāśitaḿ ca tat

brāhmaṇa-atikrame — en pasar por alto las reglas del respeto a los brāhmaṇas; doṣaḥ — hay una falta; dvādaśyām — en el día de dvādaśī; yat — puesto que; apāraṇe — en no romper el ayuno a su debido tiempo; yat kṛtvā — después de realizar esa acción; sādhu — lo que es auspicioso; me — a mí; bhūyāt — que se vuelva; adharmaḥ — lo que es irreligioso; vā — o; na — no; mām — a mí; spṛśet — pueda tocar; ambhasā — por agua; kevalena — solamente; atha — por lo tanto; kariṣye — observaré; vrata-pāraṇam — el final del voto; āhuḥ — dijo; ap-bhakṣaṇam — beber agua; viprāḥ — ¡oh, brāhmaṇas!; hi — en verdad; aśitam — comer; na aśitam ca — así como no comer; tat — ese acto.


Texto

El rey dijo: «Ciertamente, quebrantar las leyes del respeto debido a los brahmanas es una gran ofensa. Por otra parte, si se deja pasar el dvadasi sin romper el ayuno, el voto observado es imperfecto. Así pues, ¡oh, brahmanas!, si lo consideráis auspicioso y no os parece irreligioso, beberé un poco de agua para romper mi ayuno». El rey tomó esta decisión después de consultar la opinión de los brahmanas, quienes estimaron que beber agua puede considerarse comer, pero también puede considerarse no comer.

Significado

Maharaja Ambarisa, ante la duda, consultó con los brahmanas si debía de romper el ayuno o esperar a Durvasa Muni; pero los brahmanas, aparentemente, no supieron darle una respuesta definitiva. El vaisnava, sin embargo, es la persona más inteligente, de modo que el propio Maharaja Ambarisa decidió ante todos los brahmanas que bebería un poco de agua. Este gesto, al mismo tiempo que rompería claramente el ayuno, no iría en contra de las leyes de la hospitalidad debida a los brahmanas. Un mandamiento védico declara que beber agua puede considerarse comer o, también, no comer: apo 'snati tan naivasitam naivanasitam. En nuestra experiencia práctica, a veces hemos visto a líderes políticos que, practicando satyagraha, no comían pero bebían agua. Maharaja Ambarisa, considerando que beber agua no es comer, decidió actuar de ese modo.