जन्तुर्वै भव एतस्मिन्यां यां योनिमनुव्रजेत् ।
तस्यां तस्यां स लभते निर्वृतिं न विरज्यते ॥४॥

jantur vai bhava etasmin

yāḿ yāḿ yonim anuvrajet

tasyāḿ tasyāḿ sa labhate

nirvṛtiḿ na virajyate

jantuḥ — la entidad viviente; vai — ciertamente; bhave — en la existencia mundana; etasmin — esta; yām yām — cualquiera; yonim — especie; anuvrajet — que pueda obtener; tasyām tasyām — en ésa; saḥ — él; labhate — consigue; nirvṛtim — satisfacción; na — no; virajyate — se opone.


Texto

Sea cual sea la especie en que nazca, la entidad viviente encuentra en ella un determinado tipo de satisfacción, y nunca se opone a ser situada en semejante condición.

Significado

Se denomina «ilusión» a la satisfacción que la entidad viviente siente en un determinado tipo de cuerpo, aunque sea muy abominable. Un hombre de elevada posición se sentiría insatisfecho con el nivel de vida de un hombre de menos categoría, pero, debido al espejismo de maya, la energía externa, el hombre de posición inferior se encuentra satisfecho con su situación. Las actividades de maya pasan por dos fases. Una se denomina praksepatmika, y la otra, avaranatmika. Āvaranatmika significa «que cubre», y praksepatmika significa «que hunde». La persona materialista o el animal se sentirán satisfechos con cualquier condición de vida, porque la influencia de maya cubre su conocimiento. Las especies de vida inferiores o más degradadas tienen una conciencia tan pobre, tan poco evolucionada, que no pueden entender si son felices o están sufriendo. Eso se denomina avaranatmika. Incluso el cerdo, que vive a base de comer excremento, se siente feliz, pero una persona situada en una modalidad de vida más elevada se da cuenta de que lo que está comiendo el cerdo es excremento. ¡Qué vida tan abominable!